คีเลชั่น (Chelation) คืออะไร ช่วยอะไรได้จริง ใครควรทำ

คีเลชั่นบำบัด (Chelation Therapy) ขับโลหะหนัก ที่ DS Clinic อุดรธานี

⚠️ ข่าวสุขภาพ | พบสารหนูในปัสสาวะคนริมโขง 4 จังหวัด

กรมควบคุมโรครายงานผลตรวจสารหนูในปัสสาวะประชาชนปี 2569 (17 พ.ย. 69) จากการตรวจทั้งหมด 1,269 คน พบผู้ที่มีสารหนูเกินค่าอ้างอิง 94 คน

📍 เฉพาะพื้นที่ริมแม่น้ำโขง 4 จังหวัด พบ 39 คน

  • หนองคาย 17 คน
  • นครพนม 10 คน
  • เลย 6 คน
  • บึงกาฬ 6 คน
พบสารหนูในปัสสาวะคนริมโขง 4 จังหวัด รายงานกรมควบคุมโรค ปี 2569

ขณะนี้สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 9 เพิ่มจุดเก็บตัวอย่างน้ำและตะกอนดินในทั้ง 4 จังหวัด รวมถึงบริเวณที่พบปลาแค้ป่วย ส่วนเครือข่ายชุมชนลุ่มน้ำโขงตั้งข้อสังเกตว่าอาจเกี่ยวข้องกับเหมืองแร่ฝั่งประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งยังต้องรอผลการตรวจสอบจากหน่วยงานรัฐ

ที่มา: กรมควบคุมโรค ผ่าน Thai PBS (17 พ.ย. 69), Thai PBS (28 ต.ค. 69), PPTV (17-19 พ.ย. 69)

ในฐานะแพทย์ หมอห่วงเรื่องสุขภาพของคนในพื้นที่ สิ่งแรกที่ควรทำคือตรวจระดับโลหะหนัก หากแพทย์ยืนยันว่ามีภาวะโลหะหนักสะสม หนึ่งในทางเลือกการดูแลคือ คีเลชั่น (Chelation) แล้วคีเลชั่นคืออะไร มาดูกันครับ

คีเลชั่นบำบัด (Chelation Therapy) เป็นหนึ่งในบริการที่หลายคนได้ยินบ่อยในกลุ่ม “ดีท็อกซ์ล้างหลอดเลือด” บทความนี้แพทย์ DS Clinic จะอธิบายตรงไปตรงมาว่าคีเลชั่นคืออะไร ใช้รักษาอะไรได้จริงตามหลักฐานทางการแพทย์ อะไรที่ยังไม่มีข้อพิสูจน์ และใครควรหรือไม่ควรทำ เพื่อให้คุณตัดสินใจได้อย่างปลอดภัย

โลหะหนักเข้าสู่ร่างกายได้อย่างไร

โลหะหนัก เช่น ตะกั่ว ปรอท สารหนู และแคดเมียม อาจเข้าสู่ร่างกายผ่านอาหาร น้ำดื่ม และสิ่งแวดล้อม รวมถึงการทำงานบางอาชีพ หากสะสมในปริมาณมาก อาจส่งผลต่อระบบประสาท ไต เลือด และอวัยวะอื่น ๆ

อันตรายของโลหะหนักต่อสุขภาพ ตะกั่ว ปรอท สารหนู แคดเมียม

คีเลชั่น (Chelation) คืออะไร

คีเลชั่นบำบัด คือ การรักษาโดยใช้สารจับโลหะหนัก (Chelating Agents) เพื่อช่วยให้ร่างกายขับโลหะบางชนิดออกทางปัสสาวะหรืออุจจาระ คำว่า “คีเลชั่น” มาจากภาษากรีก แปลว่า “ก้ามปู” หมายถึงสารที่เข้าไปจับโลหะไว้แน่น ใช้ทางการแพทย์ในผู้ป่วยที่มีภาวะพิษจากโลหะหนักตามข้อบ่งชี้

สารแต่ละชนิดเหมาะกับโลหะต่างกัน แพทย์จะเลือกตามชนิดโลหะและผลตรวจ เช่น EDTA ซึ่งให้ทางหลอดเลือดดำแบบหยดช้า ๆ ใช้กับพิษตะกั่วเป็นหลัก ส่วนพิษปรอทหรือสารหนูมักใช้สารชนิดอื่น เช่น DMSA หรือ DMPS

EDTA ยังจับแคลเซียมในเลือดได้ด้วย ซึ่งเป็นเหตุผลที่ต้องให้ภายใต้การดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด

สิ่งสำคัญที่ควรรู้

  • ควรประเมินประวัติการสัมผัสโลหะหนัก และตรวจทางห้องปฏิบัติการตามความเหมาะสม
  • การรักษาต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์
  • ไม่ใช่ทุกคนที่ตรวจพบโลหะหนักในร่างกายจำเป็นต้องได้รับคีเลชั่น
  • การรักษาอาจมีผลข้างเคียง จึงต้องพิจารณาประโยชน์และความเสี่ยงเป็นรายบุคคล
คีเลชั่น (Chelation) คืออะไร อินโฟกราฟิก DS Clinic

คีเลชั่นใช้รักษาอะไรได้จริง

ข้อเท็จจริงที่ต้องรู้: FDA อนุมัติคีเลชั่นเฉพาะการรักษาพิษโลหะหนักเท่านั้น

องค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกา (U.S. FDA) อนุมัติการใช้คีเลชั่นเฉพาะการรักษาภาวะพิษจากโลหะหนัก เช่น พิษตะกั่ว ซึ่งต้องได้รับการยืนยันด้วยผลตรวจระดับโลหะหนักในเลือดหรือปัสสาวะก่อน

FDA ยังเคยออกคำเตือนเกี่ยวกับการใช้คีเลชั่นนอกข้อบ่งชี้ เช่น อ้างว่าล้างหลอดเลือด รักษาโรคหัวใจ ออทิสซึม อัลไซเมอร์ หรือใช้ “ดีท็อกซ์” ทั่วไป ซึ่งยังไม่มีหลักฐานรองรับ และอาจก่ออันตรายได้

DS Clinic จึงยึดหลัก “ตรวจก่อน รักษาตามผลตรวจ” แพทย์จะพิจารณาให้คีเลชั่นเฉพาะผู้ที่มีข้อบ่งชี้เท่านั้น

แล้วเรื่อง “ล้างหลอดเลือด” ล่ะ

นี่คือคำถามที่คนสนใจมากที่สุด งานวิจัยใหญ่ที่ควรรู้มี 2 ชิ้น

งานวิจัยผลการศึกษา
TACT (ตีพิมพ์ JAMA ปี 2013)ในผู้ที่เคยเป็นกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด พบว่ากลุ่มที่ได้คีเลชั่นมีเหตุการณ์โรคหัวใจซ้ำลดลงประมาณ 18% เทียบกับยาหลอก และเห็นผลชัดกว่าในกลุ่มผู้ป่วยเบาหวาน
TACT2 (นำเสนอปี 2024)ทำซ้ำในผู้ป่วยเบาหวานที่เคยเป็นกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด 959 ราย ให้ยาสัปดาห์ละครั้ง 40 ครั้ง ติดตามประมาณ 4 ปี ไม่พบความแตกต่างของการเสียชีวิตหรือเหตุการณ์โรคหัวใจเมื่อเทียบกับยาหลอก แม้ระดับตะกั่วในเลือดจะลดลงชัดเจน

สรุปจากแพทย์: ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานเพียงพอว่าคีเลชั่นช่วยป้องกันหรือรักษาโรคหัวใจและหลอดเลือดได้ จึงไม่ควรใช้แทนยาลดไขมัน ยาลดความดัน การทำบอลลูน ใส่ขดลวด หรือการผ่าตัดบายพาสตามที่แพทย์โรคหัวใจแนะนำ

ส่วนคำกล่าวอ้างอื่น ๆ ที่พบได้ทั่วไป เช่น ป้องกันมะเร็ง รักษาอัลไซเมอร์ ลดไมเกรน หรือฟื้นสมรรถภาพทางเพศ ยังไม่มีงานวิจัยที่น่าเชื่อถือรองรับ

ใครอาจได้ประโยชน์จากคีเลชั่น

  • ผู้ที่ตรวจพบระดับโลหะหนัก เช่น ตะกั่ว ปรอท สารหนู หรือแคดเมียม สูงกว่าเกณฑ์ ร่วมกับมีประวัติสัมผัสจากการทำงานหรือสิ่งแวดล้อม
  • ผู้ที่แพทย์ประเมินแล้วว่ามีข้อบ่งชี้ และได้รับคำอธิบายถึงประโยชน์และความเสี่ยงครบถ้วน

ข้อห้ามและผู้ที่ต้องระวัง

  • ผู้ที่มีโรคไตหรือการทำงานของไตลดลง (ยาขับออกทางไต)
  • ผู้ที่มีแคลเซียมในเลือดต่ำ หรือมีประวัติหัวใจเต้นผิดจังหวะ
  • หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร
  • ผู้ที่มีโรคตับ หรือมีประวัติชัก

ผลข้างเคียงที่ควรรู้

พบได้บ่อยพบน้อยแต่รุนแรง
ปวดแสบบริเวณที่ให้น้ำเกลือ, ปวดศีรษะ, คลื่นไส้, อ่อนเพลีย, น้ำตาลในเลือดต่ำแคลเซียมในเลือดต่ำเฉียบพลัน, หัวใจเต้นผิดจังหวะ, ความดันต่ำ, ไตทำงานผิดปกติ, ชัก

ความเสี่ยงที่รุนแรงส่วนใหญ่เกิดจากการให้ยาเร็วเกินไป ขนาดยาไม่เหมาะสม หรือไม่ได้ตรวจการทำงานของไตก่อน จึงควรทำในสถานพยาบาลที่มีแพทย์ดูแลตลอดการให้ยาเท่านั้น

ขั้นตอนที่ถูกต้องหากแพทย์พิจารณาให้คีเลชั่น

1ซักประวัติ ตรวจร่างกาย ทบทวนโรคประจำตัวและยาที่ใช้
2ตรวจเลือด ได้แก่ การทำงานของไต แคลเซียม เกลือแร่ น้ำตาล และระดับโลหะหนัก
3แพทย์คำนวณขนาดยาเฉพาะบุคคล และให้ทางหลอดเลือดดำแบบหยดช้า ใช้เวลาประมาณ 2-3 ชั่วโมงต่อครั้ง
4ติดตามอาการและตรวจเลือดซ้ำเป็นระยะระหว่างการรักษา

ราคาคีเลชั่นที่ DS Clinic

ราคาคีเลชั่นที่ DS Clinic 3,900 บาทต่อครั้ง คอร์ส 4 ครั้ง 14,000 บาท
รายการราคา
คีเลชั่น 1 ครั้ง3,900 บาท
คอร์ส 4 ครั้ง (เฉลี่ยครั้งละ 3,500 บาท)14,000 บาท

ความถี่: โดยทั่วไปทำสัปดาห์ละ 1 ครั้ง (เว้นระยะอย่างน้อย 7 วัน) คอร์ส 4 ครั้งจึงใช้เวลาประมาณ 1 เดือน เพื่อให้ไตได้พักและแพทย์ติดตามผลเลือดระหว่างการรักษา

ราคานี้ยังไม่รวมค่าตรวจเลือดก่อนการรักษา แพทย์จะประเมินความเหมาะสมและจำนวนครั้งเป็นรายบุคคล

ดูโปรโมชั่นล่าสุดได้ที่ หน้าโปรโมชั่น DS Clinic

คำถามที่พบบ่อย

Q: คีเลชั่นต้องทำทุกกี่วัน

A: โดยทั่วไปสัปดาห์ละ 1 ครั้ง ไม่ควรทำถี่กว่านี้หากแพทย์ไม่ได้สั่ง เพราะต้องเว้นระยะให้ไตได้พัก และตรวจการทำงานของไตกับแคลเซียมเป็นระยะ

Q: คีเลชั่นล้างไขมันในหลอดเลือดได้จริงไหม

A: งานวิจัยล่าสุด (TACT2) ไม่พบว่าช่วยลดการเกิดโรคหัวใจหรือการเสียชีวิต การดูแลหลอดเลือดที่มีหลักฐานชัดเจนคือ ควบคุมไขมัน ความดัน น้ำตาล งดบุหรี่ และออกกำลังกาย

Q: คนสุขภาพดีควรทำคีเลชั่นเพื่อดีท็อกซ์ไหม

A: หากไม่มีภาวะโลหะหนักสะสม ร่างกายมีตับและไตทำหน้าที่ขับของเสียอยู่แล้ว ควรปรึกษาแพทย์และตรวจเลือดก่อนตัดสินใจ

Q: ถ้าอยากดูแลสุขภาพด้วยการให้สารทางหลอดเลือด มีทางเลือกอื่นไหม

A: ปัจจุบันมีโปรแกรมวิตามินทางหลอดเลือดหลายสูตร ซึ่งแพทย์จะเลือกให้ตามผลตรวจและเป้าหมายของแต่ละคน ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์ก่อนเสมอ

Q: คีเลชั่นที่ DS Clinic ราคาเท่าไร

A: คีเลชั่น 1 ครั้ง 3,900 บาท คอร์ส 4 ครั้ง 14,000 บาท (เฉลี่ยครั้งละ 3,500 บาท) ยังไม่รวมค่าตรวจเลือดก่อนการรักษา แพทย์จะประเมินความเหมาะสมและจำนวนครั้งเป็นรายบุคคล

ปรึกษาแพทย์ DS Clinic

ดูแลโดย นพ.สมพงษ์ วงศ์โลหะภัณฑ์ (ว.30071) และ พญ.ดาวใจ ตรันเจริญรุ่งเรือง (ว.31840) ประสบการณ์ 18 ปี

โทร 087-528-2442

LINE: @dsclinic

เอกสารอ้างอิง

1. Lamas GA, et al. Effect of disodium EDTA chelation regimen on cardiovascular events in patients with previous myocardial infarction: the TACT randomized trial. JAMA. 2013;309(12):1241-50.

2. Lamas GA, et al. Edetate disodium-based chelation vs placebo among patients with diabetes and prior MI (TACT2). JAMA. 2024.

3. Cleveland Clinic. Chelation Therapy: What It Is, Uses & Side Effects. (ระบุว่า FDA อนุมัติเฉพาะการรักษาพิษโลหะหนัก และมีคำเตือนการใช้นอกข้อบ่งชี้)

ข้อมูลในบทความนี้เพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช้แทนการวินิจฉัยของแพทย์ ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล

ดูแลโดยแพทย์

นพ.สมพงษ์ วงศ์โลหะภัณฑ์ เลขที่ใบอนุญาต ว.30071

พญ.ดาวใจ ตรันเจริญรุ่งเรือง เลขที่ใบอนุญาต ว.31840

ดูแลผู้รับบริการด้านผิวหนังและความงามตั้งแต่ปี 2008 (กว่า 18 ปี) · DS Clinic อุดรธานี - สกลนคร · ทำความรู้จักแพทย์

สอบถามโทร 087-528-2442